ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), 11 Eylül saldırılarının 25. yıl dönümünde, Usame bin Ladin ve El Kaide’ye ilişkin 71 istihbarat belgesini yayımladı.
13 Şubat 1998 ile 12 Eylül 2001 arasındaki dönemi kapsayan kayıtlar, El Kaide’nin ABD’ye yönelik faaliyetleri hakkında Washington’a yıllar boyunca ulaşan bilgileri gözler önüne serdi.
İLK RAPORLARDA KİTLE İMHA SİLAHLARI VARDI
Yayımlanan en eski belge, 13 Şubat 1998 tarihli “Kitle imha silahı kapasitesi arayan teröristler” başlığını taşıyor. Raporda, Bin Ladin ve diğer radikal grupların “açık piyasalardan belirtilmemiş kimyasal, biyolojik ve nükleer maddeler temin etmek için anlaştığı” bilgisi yer aldı.
Belgede ayrıca El Kaide mensuplarının Suudi Arabistan’daki ABD askeri tesislerini hedef almak amacıyla malzeme aradığına ilişkin istihbarat bulunduğu aktarıldı.
“PATLAYICI YÜKLÜ UÇAK” İHTİMALİ RAPORA GİRDİ
10 Eylül 1998 tarihli “Bin Ladin’in konumu ve niyetleri” başlıklı belgede, El Kaide liderinin ABD’ye kendi topraklarında saldırmak istediği belirtildi.
Raporda, örgütün “ABD’deki bir şehre patlayıcılarla dolu bir uçağı uçurabileceği” yönündeki istihbarat da yer aldı. Söz konusu değerlendirme, 11 Eylül saldırılarından yaklaşık üç yıl önce hazırlandı.
UÇAK KAÇIRMA PLANI DA TESPİT EDİLDİ
4 Aralık 1998 tarihli bir başka CIA belgesi, “Bin Ladin ABD uçaklarını kaçırmaya ve diğer saldırılara hazırlanıyor” başlığını taşıyordu.
Raporda, Bin Ladin ve müttefiklerinin ABD’de uçak kaçırma dahil çeşitli eylemler planladığı değerlendirildi. Bu planlardan birinin, üst düzey El Kaide üyelerinin serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla kullanılabileceği belirtildi.
Aynı belgede adı açıklanmayan bir kaynak, bir uçak kaçırma hücresinin New York’ta adı belirtilmeyen bir havaalanında gerçekleştirilen “yakın tarihli bir deneme” sırasında güvenlik kontrollerini aşmayı başardığını bildirdi.
EL KAİDE’NİN TEHDİDİ GÜNDEMDE KALDI
23 Aralık 1999 tarihli “Terörizm: Farklı gruplar ABD karşıtı saldırılar planlıyor” başlıklı brifingde, Bin Ladin liderliğindeki El Kaide ağı ve bağlantılı grupların Washington açısından ciddi tehdit oluşturduğu değerlendirildi.
Ancak sonraki dönemde istihbaratın önemli bir sorunu ortaya çıktı. Farklı saldırı ihtimallerine ilişkin bilgiler raporlara giriyor, fakat tehditlerin tamamını tek bir plan çerçevesinde birleştiren net bir tablo oluşmuyordu.
3 Ağustos 1999 tarihli belgede de El Kaide’nin elde edilen istihbaratın bir bölümünü ABD’yi yanıltmak amacıyla üretmiş olabileceği ihtimali değerlendirildi.
SALDIRIDAN HAFTALAR ÖNCE YENİ UYARI
24 Temmuz 2001 tarihli başkanlık istihbarat belgesinde, “Bin Ladin destekli beklenen yakın bir terör operasyonunun ertelendiği, ancak yakın vadede başka saldırılar için hazırlıkların devam ediyor olabileceği” bilgisi yer aldı.
6 Ağustos 2001 tarihli raporda ise Bin Ladin’in ABD’ye saldırma niyetine ilişkin değerlendirmeler yapıldı. CIA’nın 28 Ağustos tarihli raporunda da El Kaide’nin faaliyetlerine ilişkin yeni bilgiler ele alındı.
Buna rağmen istihbarat raporları, saldırının yöntemi ve ölçeği konusunda kesin bir öngörü ortaya koyamadı.
İSTİHBARATTAKİ EKSİKLİKLER TARTIŞILDI
CIA analistleri, 11 Eylül öncesinde terör tehditlerinin istihbarat çalışmalarında bugünkü kadar öncelikli olmadığını belirtti. Bin Ladin ve El Kaide hakkında özellikle insan kaynaklarından elde edilen bilgilerin sınırlı olduğu ifade edildi.
Yetkililer ayrıca, başkanlık düzeyinde art arda hazırlanan raporların zamanla “uyarı yorgunluğu” oluşturabileceğine dikkat çekti.
11 Eylül Komisyonu’nun 2004 yılında yayımladığı raporda da ABD istihbaratının El Kaide konusunda çok sayıda uyarı aldığı, ancak örgütün planladığı saldırının boyutunu ve hızını tam olarak kavrayamadığı sonucuna varıldı.
11 EYLÜL SONRASI SİSTEM DEĞİŞTİ
Saldırıların ardından ABD’nin ulusal güvenlik yapısında kapsamlı düzenlemeler yapıldı. İç Güvenlik Bakanlığı kuruldu. FBI, CIA ve diğer istihbarat kurumları arasındaki koordinasyonu güçlendirmek amacıyla Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisi oluşturuldu.
İstihbarat raporlarının hazırlanma yönteminde de değişikliğe gidildi. Günümüzde analizlerde, elde edilen bilginin güvenilirlik derecesini ortaya koyan “güven düzeyi” değerlendirmelerine daha fazla yer veriliyor.
BİN LADİN 10 YIL SONRA ÖLDÜRÜLDÜ
11 Eylül saldırılarının ardından ABD’nin Usame bin Ladin’i bulma çalışmaları yaklaşık 10 yıl sürdü. ABD özel kuvvetleri, 2 Mayıs 2011’de Pakistan’ın Abbottabad kentinde düzenlediği operasyonla El Kaide liderini öldürdü.
CIA’nın yayımladığı belgeler, saldırılardan önce ABD yönetiminin Bin Ladin ve El Kaide hakkında hangi istihbaratlara sahip olduğunu yeniden gündeme taşıdı.
The post Çok gizli dosyalar açıldı! CIA’den hayrete düşüren 11 Eylül raporu: Perde arkası 25 yıl sonra ortaya çıktı first appeared on .
